«دولت به اندازه کافی بزرگ هست. لازم نیست کسی را طرد کنید(!)»
گروه سیاسی رجانیوز- محمود یوسفی: گروههای تندرو حامی خاتمی که تا چندی پیش شعار "خاتمی یا هیچ کس" را سر می دادند و با انواع توهین ها کاندیداتوری میرحسین موسوی را زیر سوال می بردند اکنون به حمایت از موسوی روی آورده اند و در سوی دیگر، میرحسین هم که نتوانسته با تکیه بر یاران خود موجی ایجاد کند، به ناچار سعی در جلب رضایت و حمایت این گروهها دارد.
حزب مشارکت که در بیانیه خود پس ازانصراف خاتمی اعلام کرد هنوز در مورد كانديداي خود بر موضع قبلي اصرار دارد و حسین کاشفی، سخنگوی این حزب در تائید این موضع اعلام کرد: "همانگونه كه سيل خواست مردمي بود كه آقاي خاتمي را ناچار به ارايه پاسخ مثبت براي كانديداتوري كرد، هنوز هم اين درخواستها پا برجاست." اکنون ناچار به حمایت از موسوی شده است.
مشارکت در حالی فعالیت های خود را برای موسوی آغاز کرده که در کارنامه اعضای خود اظهارات تندی را نسبت به میرحسین ثبت کرده است. زهرا اشراقی، نائب رییس شورای منطقه تهران مشارکت، همزمان با زمزمه های کناره گیری خاتمی از کاندیداتوری اساساً موسوی را اصلاح طلب ندانسته و تصریح کرده بود: «اصلاحطلبان تنها 2 كانديدا دارند و اين دو كانديدا فقط كروبي و خاتمي هستند و ميرحسين هم كه اعلام كانديداتوري كرده است، گفتهاند كه اصلاحطلب نيستند بنابراين بنده به دليل اينكه نظرات ايشان را نميدانم و چشم بسته به كسي رأي نميدهم، تصور ميكنم كه زمان اعلام كانديداتوري ميرحسين بسيار دير شده است.» اما سیر حوادث برای آنها این تقدیر را رقم زد که به موسوی روی آورند چراکه کروبی مدتهاست سفره خود را از آنها جدا کرده و با مواضع مشخصی که علیه حزب مشارکت به طور خاص اتخاذ کرده، راهی برای ورود آنها به ستاد خود باز نگذاشته است.
تا پیش از انتشار بیانیه رسمی جمعه شب حزب مشارکت، خبر حمایت حزب از موسوی را علی تاجرنیا، رییس منطقه تهران مشارکت اعلام کرده و گفته بود: «آقای مهندس موسوی در حال حاضر پس از انصراف جناب آقای خاتمی، کاندیدای مورد حمایت جبههی مشارکت ایران اسلامی در انتخابات آتی هستند.» تاجرنیا زمانی که زمزمه های انصراف خاتمی مطرح شد، سخن خاتمی مبنی بر "یا من یا موسوی" را مربوط به قبل از نامزدی دانسته و گفته بود: «لزومی ندارد خاتمی برای اثبات صداقت از انتخابات کنار بکشد. شاید نظر "یا من یا موسوی" نظر قاطبه کسانی که به خاتمی علاقمند هستند، نباشد.»
سازمان مجاهدین هم که از ابتدا شعار "یا خاتمی یا هیچ کس" را انتخاب کرده و حتی تصریح بهزاد نبوی بر این مسئله به تیتر یک روزنامه کارگزاران تبدیل شده بود، اکنون از حمایت موسوی سخن می راند. آنها پیش از این در پاسخ به خبری که درباره حمایتشان از موسوی در سایت "پویش مردمی حمایت از میرحسین موسوی" منتشر شده بود، تأکید کردند موضع سازمان حمایت از خاتمی است و به هیچ وجه در این موضع تجدیدنظری نشده است. محسن آرمین، سخنگوی سازمان هم با استقبال از حضور موسوی، تکثر نامزدهای اصلاح طلب را به نفع این جریان دانست اما گفته بود: خاتمی مناسب ترین گزینه است و اصلاح طلبان با یک نامزد حضور پیدا خواهند کرد.
محمدرضا جلایی پور سخنگوی "پویش دعوت از خاتمی" هم در همان زمان خطاب به موسوی گفته بود: «اگر خاتمی کناره گیری کند، بخشی از بدنه اجتماعی موسوی را مسئول دانسته و ملامت خواهند کرد و اگر موسوی شکست بخورد، میلیونها اصلاح طلب خواهند گفت اگر موسوی نمی آمد و خاتمی میماند، پیروز میشدیم و حتی اگر موسوی پیروز شود، مدام با خاتمی مقایسه و ملامت خواهد شد.» او همچنین افزوده بود: «اگر خاتمی به نفع او کنار رود، از این پس هر اتفاق نامطلوبی رخ دهد، ایرانیان خواهند گفت اگر موسوی نمی آمد و خاتمی می ماند، شاید چنین نمی شد... کناره گیری خاتمی به نوعی بازی سیاسی حمل خواهد شد و به وجهه اخلاقی وی لطمه خواهد زد... از یک جهت دیگر نیز کناره گیری به ضرر خاتمی است و متأسفانه صدها هزار حامی خاتمی وی را ملامت خواهند کرد و آن را نشانه ای از عدم حمایت و تزلزل خواهند دانست.»
ستاد جوانان حامی خاتمی (ستاد88) هم در حالی خود را حامی موسوی معرفی می کند که پیش از این با صدور بیانیهای موضع رسمی خود را در قبال انصراف خاتمی از کاندیداتوری اعلام و تأکید کرده بود که مصرانه برای بازگشت او به صحنه رقابتها تلاش خواهد کرد. آنها معتقدند که حضور میرحسین اینک به گونهای عجیب رخ داده است و هنوز نسبت او با اصلاحات و اصلاح طلبی آنچنان که باید مشخص و تبیین نشده است.
محمدعلی ابطحی، معاون خاتمی در دوران ریاست جمهوری هم که یکبار میرحسین را هندوانه در بسته لقب داده بود، با ورود او به انتخابات گفته بود: «این ابهام و گلایه که ایشان گفته بودند با آقای خاتمی رقابت نمیکنند و اکنون که بعد از مذاکرات صورت گرفته با ایشان، چرا کاندیدا شدند، مسئلهای است که لابد ایشان دلایلی دارند که توضیح میدهند و خواهند گفت در این چند هفته چه اتفاق جدیدی افتاده که با حضور آقای خاتمی تصمیم گرفتهاند، کاندیدا شوند.» ابطحی بهعنوان مشاور فرهنگی ستاد کروبی هم منصوب شد تا نشان دهد یا ارزش چندانی برای تصمیم ارشد خود یعنی خاتمی قائل نیست یا وی نیز با مأموریت ویژه به ستاد کروبی نفوذ کرده است.
اما حامیان خاتمی به اینها هم بسنده نکرده و اصطلاحاتی همچون "غار نشین"، "مهره از دست در رفته"، "شخصیتی به روز نشده"، "جا مانده در گذشته"، "ديرحسين" و... را برای استقبال از آمدن موسوی به کار بردند و حتی حضور وی را به "کودتا در اصلاحطلبان" و "دور زدن خاتمی و اصلاحات" و مفاهیمی از این دست تعبیر کردند.
احمد شیرزاد عضو شوراي مركزي حزب مشاركت هم اخیراً در وبلاگ خود نوشته است: «قضیه خاتمی و میر حسین شده است مثل عسل و خربزه، تک تک شان شیرین اند، اما ترکیبشان سنگ می شود سر جگر آدم؛ و فعلاً که آن عسل و این خربزه دست به دست هم داده اند و روزگار را به ما زقّوم کرده اند!» وي با اشاره تلويحي به توصيه خاتمي مبني بر راي دادن به ميرحسين موسوي، نوشته است: «مردم ممکن است به چهره های درجه اول ما رأی دهند، اما حتی به گفته و توصیه آن ها معلوم نیست به شخصیت های درجه دوم رضایت دهند؛ شاید برخی گمان کنند این حرف ها را نباید گفت. من این را قبول ندارم. چرا می خواهیم خودمان را گول بزنیم؟ شرایط ما با کنار رفتن خاتمی بسیار بد شده است.»
به همین دلیل است که گزینه بازگشت خاتمی هنوز هم برای حامیان وی گزینه مطلوبی است. هنوز مدت زمان زیادی از اتهامات بسیاری که به موسوی آن هم به خاطر کاندیداتوریاش وارد می کردند، نگذشته و حمایت برای آنها، روسیاهی مضاعفی است. محمد سلامتی، دبیر کل سازمان مجاهدین اخیرا در گفت وگویی با طرح این ادعا که "فشارهاي فوق العاده زيادي از بدنه جامعه و شخصيت ها به خاتمي وارد مي شود،" گفته است: «ايشان در نهايت ناگزير است مجددا وارد عرصه شود.»
در این زمینه، سایت پويش دعوت و حمايت از خاتمي در مطلبي بر لزوم تلاش براي بازگرداندن خاتمي تأکيد کرده و نوشته بود: «اصلاحطلبان حدوداً 40 روز زمان دارند تا يکي از دو گزينه عقبنشيني از مواضع خود با حمايت از کانديداهاي ديگر تا قبل از روز ثبتنام، يا تلاش در جهت حفظ و تداوم گفتمان و آرمانهاي اصلاحطلبانه از طريق تلاش براي بازگرداندن خاتمي را به صحنه انتخابات، انتخاب کنند.»
با این حال، اکنون حمایت از موسوی به آن دلیل که خاتمی هیچ تمایلی برای بازگشت ندارد، تنها گزینه پیش روی آنها است و البته همانطور که سیروس سازدار عضور فراکسیون اقليت مجلس هم گفته است: "طرفداران خاتمي انتظارات خاصي از موسوي دارند." بر همین اساس است که موسوی ناچار است بخش عمده ای از فعالیتهای ستادهایش را به چهره های تندرو حامی خاتمی بسپارد.
اگرچه موسوی در ابتدا ابایی نداشت که خود را همانطور که اصولگرا نمی داند، اصلاحطلب هم نداند و به خاتمی پیغام دهد که نیازی به کنارهگیری او نیست اما رفته رفته وقتی که ناتوانی اطرافیانش را -که اغلب از کتابخانه شخصی خود فراتر نرفته بودند- در اداره ستاد و ایجاد موج در جامعه دید، از موضع قبلی خود کوتاه آمد. او که حضور خود در عرصه انتخابات را در تناقض با فعالیتهای کروبی و خاتمی ندانسته و در یکی از دیدارهایش گفته بود: «این چند صدایی را مفید میدانم، چرا که معتقدم هر کدام ظرفیتهایی را برای کشور ایجاد میکند و باید از صداهای گوناگون استقبال کنیم.» اکنون می گوید که قصد رقابت با خاتمی را نداشته و در صورتی که خاتمی می ماند با او رقابت نمی کرد.
موسوی افراطیون اصلاح طلب را مسئول مستقیم فعالیت های ستاد خود کرده و در واقع کار را به دست آنها سپرده است. برای نمونه نکویی استاندار اسبق قزوین و از نزدیکان به منتظری را در اصفهان مسئول ستاد خود کرده و در خوزستان نیز ولی الله شجاع پوریان از چهره های تندرو حزب مشارکت مسئولیت ستاد وی را بر عهده گرفته است. فرشاد از نزدیکان خاندان هاشمی مسئول ستاد کرمان شده و عباس پاکنژاد از اعضای مشارکت نیز در یزد مسئولیت گرفته است. مهدی آیتی دیگر عضو حزب مشارکت نیز در مازندران مسئول ستاد میرحسین شده و علی وفقی، از تندروهای دفتر تحکیم وحدت، به عنوان مسئول ستاد دانشجویی تهران موسوی انتخاب شده است. با این حساب تا اینجای کار، عملاً ستاد موسوی در اختیار افراطیون دوم خرداد قرار گرفته و طبیعتاً پس از انتخابات هم اینگونه نیست که این افراد و طیفها بدون توقع باشند.
هرچند آرمین مدعی شده که سهم خواهی از میرحسین صورت نخواهد گرفت اما موسوی خود چراغ سبز نشان داده و نمی خواهد سهم حامیانش را پایمال کند. یکی از مسئولان ارشد ستاد موسوی به او گفته که مراجعات به ما زیاد است اما توقعاتی هم دارند و موسوی در پاسخ گفته است: «دولت به اندازه کافی بزرگ هست. لازم نیست کسی را طرد کنید(!)»
دندانپزشک و دانش آموخته اقتصاد